تبلیغات
زنبور عسل و فرآورده های آن - پدیده بچه طبیعی و نحوه پیشگیری از وقوع آن در زنبورستان ها(4)

سلول های ملکه ای که ساخته می شود بر دو نوع است نوع اول سلول های ملکه  حقیقی که دارای لارو غوطه ور در ژله رویال می باشد که از آن ملکه متولد می شود اما نوع دوم سلول های کاذب بدون تخم یا لارو است که برای تحریک جمعیت به منظور بچه دادن ساخته می شود. سلول های حقیقی ملکه معمولاً در محل تجمع زنبوران ذخیره ساز در حاشیه حجرات نوزادان در طول کناره ها و پایین شلن ساخته می شود.

البته استثنا همیشه وجود دارد و سلول های حقیقی بعضی مواقع در جاهای دیگری نیز در اطراف حجرات نوزادان ساخته می شود. ولی سلول های کاذب توسط زنبوران پرستار که اغلب در داخل حجرات مشغول تغذیه نوزادان بوده و بوی ملکه را کمتر احساس می کنند در محل تجمع زنبوران پرستار ساخته می شود. با ساخته شدن سلول های کاذب اغلب زنبورهای پیر چراگر به حالتی بیکار تا شروع فعالیت مجدد به حالت بال زدن ثابت باقی می مانند و تحرکی را از خود نشان نمی دهند. بنابراین به طوری که ذکر گردید تفاوت محل ساخت این سلول ها کاملاً مشخص است. اما با مشاهده یک یا دو سلول کاذب نباید فکر شود که این کندو دیگر بچه نخواهد داد و یا وجود سلول های حقیقی ملکه دلیل مسلمی برای بچه دادن نیست زیرا زنبورعسل هیچ عملی را به طور ثابت و تغییر ناپذیر انجام نمی دهد.

فاصله بین قاب ها نیز یکی از فاکتورهایی است که در محل ساخته شدن سلول ملکه دخالت دارد. در کندوهای لانگستروت فاصله بین قاب ها از مرکز یکی تا مرکز دیگری 35 میلی متر بوده و راهروی وسط شان ها برای عبور و مرور زنبورها حدود 9 میلی متر است و زنبورهای ذخیره دار زا مجبور می کند که به قسمت پایین حجره نوزادان یا نزدیک لبه ی شان های نوزاد رفته و در آنجا تجمع نموده و سلول های حقیقی ملکه را در آنجا بسازند. در صورتی که در کندوهای دادانت به این صورت نیست و فاصله بین قاب ها از مرکز یکی تا مرکز دیگری 38 میلی متر بوده و کمی وسیع تر است. بنابراین با توجه به اینکه در قابهای لانگستروت سلول های ملکه اغلب در حاشیه قابها ساخته می شود، لذا با بازدید مرتب و سریع حاشیه قاب ها از نظر وجود سلول های ملکه که نشانه ای نسبتاً معتبر از تدارک زنبورها برای بچه دادن کندو است، می توان تا حدودی از بچه دادن کلنی ها جلوگیری کرد.

غدد ترشح موم و ژله رویال زنبوران کارگر جوان برای شروع فعالیت نیاز به تحریک توسط بوی ملکه و یا بوی نوزاد را دارند. اما تا زمانی که عسلدان زنبور پر باشد این تحریک کمتر خواهد بود. به طور کلی تولید موم و بافته شدن حجرات شان ها بستگی زیادی به بوی ملکه دارد، لذا کاهش ناگهانی تراوش موم و توقف تعمیر و ساخت حجرات در کندوهایی که قصد بچه دادن دارند تا حدودی دیده شده است. به همین دلیل در اروپا در بعضی از زنبورستان ها که هنوز از کندوهای قدیمی استفاده می کنند یک قتاب موم دوزی شده را در قسمت عقبی کندو قرار می دهند و هفته ای یک بار پشت کندو را باز کرده و بافته شدن قاب را مورد بررسی قرار می دهند و مقداری از شان تازه را که در فاصله بازدید قبلی تا بازدید جدید بافته شده است با کارد می برند، تا زمانی که سلول های بافته شده سلول های کارگر باشند نیازی به بازدید بیشتر شان ها نبوده و به احتمال قوی کلنی به فکر بچه دادن نیست ولی به محض مشاهده ی تغییر طرح حجرات به حجرات زنبور نر، متوجه می شوند که کلنی به فکر بچه دادن افتاده است و بازدیدها را به صورت منظم انجام می دهند. معمولاً در کلنی های بدون ملکه که بوی ملکه کاملاً از بین رفته باشد موم بافی انجام نمی گیرئد و فقط ممکن است حجرات نر بافته شود . وابستگی فعالیت غدد تولید کننده موم و ژله رویال زنبور کارگر به بوی ملکه زمانی آشکارتر می شود که ملکه و کارگران در کندوهای پرورش و جفتگیری ملکه قرار بگیرند. در این کندوچه ها  که نوکلئوس نامیده می شود وقتی ملکه باکره با تعدادی زنبور کارگر و نر و یک یا چند قاب قرار می گیرند بوی ملکه به دلیل کوچک بودن محیط و جنب و جوش زیاد ملکه  باکره به اندازه  کافی به زنبورها رسیده و غدد سازنده موم آنها به سرعت فعال می شود و در اثنتای همان چند روز اول ساخت حجرات شروع می شود.

منبع: مجله علوم و فنون زنبورعسل ایران، شماره 2، صص 9-4

 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.